Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΤΗΣ ΑΓΝΟΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΚΟΠΙΜΟΤΗΤΑΣ

 

Όταν, πριν ένα χρόνο, έγραφα σε τούτη εδώ τη ηλεκτρονική γωνιά ότι η Αριστερά, στην ελληνική της εκδοχή, είχε απόλυτη άγνοια της πραγματικότητας αφενός  και αφετέρου ο δημόσιος της πολιτικός λόγος διακρινόταν για τον τυχοδιωκτισμό του, πάρα πολλοί γνωστοί και φίλοι με θεωρούσαν υπερβολικά αυστηρό. Έπρεπε να περάσει ένας χρόνος εξουσίας μέχρι που να ομολογήσει, κυνικά, ο υπουργός της συγκυβέρνησης (ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ), ότι είμαστε πολιτικά ηλίθιοι. Αφού αγνοούσαμε αυτά που  γνώριζε ακόμη και ένας κλητήρας στο δημόσιο. Αλήθεια, πόσοι εγγράμματοι πίστεψαν ένα κακομαθημένο παιδάκι, που παριστάνει τον πρωθυπουργό της δύστυχης Ελλάδας.

Για του λόγου το ασφαλές, παραθέτω τη δήλωση του υπουργού:  

Μουζάλας: Ζητώ συγγνώμη από τον κ. Δένδια που διαδήλωνα εναντίον του

Συγγνώμη από τον Νίκο Δένδια ζήτησε ο Γιάννης Μουζάλας σε σημερινή συνέντευξή του στον ραδιοσταθμό Βήμα FM.

O αναπληρωτής υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής παρέπεμψε σε παλαιότερη συνέντευξή του όπου αναγνώρισε ότι η πραγματικότητα είναι διαφορετική απ΄ ότι νόμιζε και είπε:

«Ζητώ συγγνώμη από τον κ. Δένδια διότι κάποτε διαδήλωνα εναντίον του για τις συνθήκες στα προαναχωρησιακά κέντρα και χρειάσθηκε να γίνω υπουργός για να μάθω ότι υπήρχε εμπλοκή με το Ελεγκτικό συνέδριο και με τα οικονομικά και δεν έφταιγε ο κ. Δένδιας,  δεν υπήρχαν λεφτά για να καλυτερέψουν οι συνθήκες εκεί. Είναι πιο πολύπλοκα τα πράγματα…», ανέφερε μεταξύ άλλων ο κ. Μουζάλας.      

Ο ΙΟΥΛΙΟΣ ΜΗΝΑΣ ( έθιμα και παροιμίες του λαού μας για τον δεύτερο μήνα του καλοκαιριού)

 

       Ο έβδομος μήνας του χρόνου. Έχει 31 ημέρες. Την ονομασία του την καθιέρωσε ο Μάρκος Αντώνιος (το 44 π.Χ.), για να τιμήσει το φίλο του και μεγάλο στρατηγό των Ρωμαίων, Ιούλιο Καίσαρα, που γεννήθηκε αυτόν το μήνα και που, όπως είναι γνωστό δημιούργησε το «Ιουλιανό ημερολόγιο». Αντικατέστησε τον πέμπτο μήνα, τον Κυρινάλη.

.

ΟΝΟΜΑΣΙΕΣ:

Ο ελληνικός λαός τον ονομάζει και Αλωνάρη, Αλωνιστή ή Αλωνιάτη ή Αλωνευτή, επειδή  κατά τον μήνα αυτόν γίνεται το αλώνισμα του σιταριού.
Ακόμα τον ονομάζει Γυαλιστή ή Γυαλινό (Νάξο & Χίο), επειδή σε ορισμένες περιοχές της χώρας κατά το μήνα αυτό «γυαλίζουν», δηλ. ωριμάζουν τα σταφύλια. Επίσης αναφέρεται σαν Δευτερόλης (σαν 2^ος μήνας του καλοκαιριού), Αηλιάς ή Αηλιάτης (20/7, η γιορτή του Προφήτη Ηλία) και Φουσκομηνάς ή Χασκόμηνας (Ρόδος).

ΕΡΓΑΣΙΕΣ:
             Αλωνίζουν.
             Σκαλίζουν καπνά, καλαμπόκι & πατάτες.
             Θερίζουν σιτηρά (ανάλογα την περιοχή).
             Στα καπνοχώρια ραματιάζουν, στεγνώνουν του καπνού τα φύλλα.
             Ράντισμα & θειάφισμα αμπελιών.
             Τρύγος κυψελών απ’ το θυμάρι.

.

 .

.
  ΓΙΟΡΤΕΣ:           
Του Προφήτη Ηλία (20/7). Μία από τις φλογερές μορφές της Βίβλου, έφορος της βροχής, της βροντής & των κεραυνών. Όλα τα ξωκλήσια, που είναι κτισμένα προς τιμή του, βρίσκονται στις ελληνικές βουνοκορφές, γιατί εκεί ο τόπος ήταν πάντα ιερός.

.

 ΠΑΝΗΓΥΡΙΑ: Ο Ιούλιος έχει τα περισσότερα από τα πανηγύρια των χωριών. Πέρα από τις καθεαυτό δικές του γιορτές-πανηγύρια (των Αγ. Αναργύρων, της Αγ. Κυριακής, του Προφήτη Ηλία, της Αγ. Παρασκευής & του Αγ. Παντελεήμονα), έχει και πολλές γιορτές-πανηγύρια του χειμώνα, που έχουν μεταφερθεί προκειμένου να επιτρέψει η καλοκαιρία τη διεξαγωγή τους & βέβαια τη μεγαλύτερη προσέλευση κόσμου.
.             

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ:
      «Ο Αηλιάς κόβει σταφύλια και η Αγία Μαρίνα σύκα».
«Αλωνάρη με τα αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια».
«Τζίτζιρας ελάλησε, άσπρη ρόγα γυάλισε».
«Από τ’ Αι-Λιος ο καιρός γυρίζει αλλιώς».
«Γαμπρός αλωναριάτικος, κακό χειμώνα βγάνει».
«Έτσι το ‘χει το λινάρι να ανθεί τον Αλωνάρη».
«Η καλή αμυγδαλιά ανθίζει το Γενάρη και βαστάει τ’ αμύγδαλα όλο τον Αλωνάρη».
«Κάλλιο λόγια στο χωράφι , παρά ντράβαλα (φασαρίες) στ’ αλώνι».
«Κάτσε κότα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη».
«Κότα πίτα το Γενάρη, κόκορα τον Αλωνάρη».
«Κότα, χήνα το Γενάρη και παπί τον Αλωνάρη».
«Μικρό-μικρό τ’ αλώνι μου, και να ‘ναι μοναχικό μου».
«Ο άη-Λιας κόβει σταφύλια και η αγία Μαρίνα σύκα».
«Ο Θεριστής θερίζει, ο Αλωνάρης αλωνίζει κι ο Αύγουστος ξεχωριζει».
«Όρνιθα το Γενάρη, κέφαλος τον Αλωνάρη».
«Που μουχτάει τον Χειμώνα‚ χαίρεται τον Αλωνάρη».
«Πρωτόλη (Ιούνιε), Δευτερόλη(Ιούλιε) μου, φτωχολογιάς ελπίδα».
«Στο κακορίζικο χωριό τον Αλωνάρη βρέχει».
«Τ’ Αλωναριού τα κάματα (δυνατή ζέστη), τ’ Αυγούστου τα λιοβόρια» (ζεστός δυνατός ανατολικός άνεμος).
«Της αγιά Μαρίνας ρώγα και του άη -Λιός σταφύλι». (δηλαδή το σταφύλι ωριμάζει αργότερα από τη σταφίδα)
«Της Αγιάς Μαρίνας ρούγα και του Αϊ Λια σταφύλι και του Αγιού Παντελεήμονα γιομάτο το κοφίνι».
«Το τραγούδι του Θεριστή, η χαρά του Αλωνιστή».
«Τον Αλωνάρη δούλευε καλό χειμώνα να έχεις».
«Τον Αλωνάρη έβρεχε στον ποτισμένο τόπο».
«Χιόνισε μέσα στο Γενάρη, να οι χαρές του Αλωνάρη».

.

 Πηγή: στοιχεία από users.gr

Ο «ΘΕΡΟΣ» ΣΤΗ ΛΑΪΚΗ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

Η φωτογραφία είναι της Ε. Ψυχογιού

Στο λαϊκό φαντασιακό ο θερισμός ισοδυναμεί συμβολικά και μυθικά με  επώδυνη «γέννα» της μάνας-γης μέσα απ’ την οποία προκύπτει πάνω στα αλώνια ο πολύτιμος χρυσός καρπός, το «γέννημα», όπως εύγλωττα λέει και ο μύθος μέσα από τα τραγούδια που επιτελούνται στο θέρο.  Στα τραγούδια βέβαια υπάρχει πάντα η ποιητική και μαγική τελεστική υπερβολή και βέβαια αντανακλάται και η κοινωνική πραγματικότητα, δηλαδή να συμβεί γέννα -νόμιμη ή παραβατική- στη διάρκεια του θερισμού, αλλά είναι γνωστό το πόσο η ένταξη των τραγουδιών στο πλαίσιο της τελετουργικής περίστασης όπου επιτελούνται τους προσδίδει κάθε φορά διαφορετικό νόημα, σε συνδυασμό και με τις εκάστοτε κοινωνικές αντιλήψεις. Ένα απ’ αυτά είναι το τραγούδι της «Κόρης που γεννάει στο θέρο», που αφορά συμβολικά  τη γέννα και συμπυκνώνει θρησκευτικές, μυθικές, μαγικές, μυητικές, κοινωνικές και ταυτόχρονα παιδευτικές σημασίες […].

Αποκαμωμένη, άδεια από ζωή η τροφοδότρα γη μετά το μυστηριακό τοκετό, στεγνωμένη από το καλοκαιρινό καύμα  του ήλιου που ξεραίνει τη βλάστηση  και το κορμί της στερεύοντας τα νερά. Η Μάνα-Γη «κοιμάται» ως γριά γυναίκα -πεθαίνοντας κατά κάποιο τρόπο- μέχρι να ξαναγονιμοποιηθεί με το νέο σπόρο ως νεαρή και πάλι νύφη το φθινόπωρο την εποχή των βροχών για να ξαναρχίσει αναγεννώμενη το νέο κύκλο της, σε μια συμβολική, αέναη εναλλαγή ζωής και θανάτου. […]

Για τη φαντασίωση του θερισμού ως κύησης-γέννας και των δεματιών με τα στάχυα με παιδιά, παραθέτω λογοτεχνική περιγραφή από τοπικό λόγιο συλλογέα στη Γορτυνία (ΚΕΕΛ, χ/φο αρ. 738, σ.  25,  Γλανιτσά Γορτυνίας ) : …Το φεγγάρι τώρα γέρνει κατά τη δύση κι από την ανατολή άρχισε να ξεφαγκρίζει κάποια λάμψη […] Αυτή την ώρα έφτασαν στον κάμπο, ξεφόρτωσαν κι άρχισαν να θερίζουν. Τα δραπάνια, τροχισμένα, κόβουν, κόβουν αχόρταγα. Ένα δυνατό τρίξιμο ακούγεται, που φαίνεται πως ακούγεται από την καλαμιά που μένει. Ίσως να ’ναι το παράπονό της γιατί τη χώριζαν από τον καρπό που εφτά μήνες τώρα τον κράτησε μέσα της και τον έθρεψε δίνοντάς του και την τελευταία της ζωντανή ικμάδα. Στο χωράφι του μπάρμπα Φώτη οι χεριές δυο-δυο δένονται σε χερόβολα κι από ’κείνα γλήγορα σωρώνονται οι χεροβολιές. Μπροστά θερίζουν η Χρυσάνθη, η νύφη της κι ο Γιώργης και πίσω ο Θοδωράκης, άλλος γιός του μπάρμπα Φώτη, μικρότερος από το Γιώργη και τη Χρυσάνθη, αγκαλιάζει τα χερόβολα όπως τον οδηγάει ο πατέρας του. Ο κάμπος γιόμισε αγκαλιές που ξεχωρίζουν σαν ένα κοπάδι πρόβατα που βόσκουν ακούνητα και χωρίς κουδούνια. Στερνά, γυρίζοντας δένει δυο-δυο τις αγκαλιές που με τα καλοστριμμένα βούρλινα δεματικά και φτιάνει τα δεμάτια [ πβ. δεμάτι-δέμας ], που τα φορτώνει στ’ άλογα  και τα κουβαλάει στ’ αλώνι ο Δημήτρης. Ο μπάρμπα Φώτης τραβιέται στον ήσκιο  ενού πρίνου κι αγναντεύει με συγκίνηση και κρυφοχαρά τα παιδιά του. Πού είσαι τώρα να ντα βλέπεις , Μαριορή! αναστέναξε. Όπως γιόμισε το χωράφι από τα δεμάτια, έτσι στολίστη’  κι από τα παιδιά μας . Κρυφοσφούγγισ’ ένα δάκρυ στην ανάμνηση της γυναίκας του και πήρε από το σαλάχι του Θοδωράκη το καλάμι και σκόρπισε στο γκάμπο ένα μοιρολόι. Κοντεύει μεσημέρι κι ο ήλιος φλογίζει [….] Κοιμήθηκαν στ’ αλώνια και τις άλλες ημέρες ξακολούθησαν να θερίζουν, να δένουν και να κουβαλάν. Κάπου-κάπου, άμα ήταν παραγινωμένο το γέννημα, το θέριζαν τη νύχτα με το φεγγάρι, που λούρωνε και δεν τριβόταν [….]

Απόσπασμα από το άρθρο με τίτλο: Νεοελληνική μυθολογία, θερινό ηλιοστάσιο: ο συμβολικός τοκετός και ο θάνατος της Γης σε τραγούδια του θερισμού και του κλήδονα (Mother-earth, her childbirth and her death in Greek harvest and Jun Solstice songs)

 της Ε. Ψυχογιού στο ιστολόγιο http://fiestaperpetua.blogspot.gr/2014/06/blog-post.html?spref=fb

Από το μύθο στην έλλογη σκέψη. Η γένεση της φιλοσοφίας στην αρχαία πόλη

Καλοκαίρι. Σκέφθηκα να καταπιαστώ με "ανάλαφρα" θέματα. Με τη φιλοσοφία! Είναι από τα αγαπημένα μου θέματα, ανεξάρτητα από τις δυσκολίες που έχουν.

Η σύγχρονη ιστορία της Φιλοσοφίας της αρχαιότητας καθιδρύει μία τάξη νοητικά ικανοποιητική για κείνους που την επεξεργάζονται. Στην αρχή έχουμε τη θρησκεία, το μύθο, την ποίηση: από τον Όμηρο ως τον Πίνδαρο [...]· ύστερα έχουμε μια μετάβαση: τους «προσωκρατικούς» μέσα σ' αυτό το μεγάλο «θύλακα» τοποθετούμε τους «φυσικούς», τον Θαλή για παράδειγμα, τους ατομικούς, τους ιατρούς, τους ιστορικούς, τον Ηράκλειτο, τον Παρμενίδη, τον Αναξαγόρα, τον Εμπεδοκλή, τους σοφιστές· εμφανίζεται ο Σωκράτης: όλα αλλάζουν, αλλά με έναν τρόπο που δεν είναι ακόμα ριζικός. Με τον Πλάτωνα, με την ίδρυση της Ακαδημίας το 387, εγκαθιδρύεται επιτέλους η τάξη της ορθολογικότητας· είναι ακόμα πρόσκαιρη κι αδέξια, και θα υποστεί πολλαπλές τροποποιήσεις, όμως έχει κιόλας καθορίσει τις αρχές της. Η σκέψη που υπάκουε στη μυθοποιητική απαίτηση υποκαθίσταται από μια νέα λογική, η οποία, χάρη σε μια αυστηρή πειθαρχία του λόγου, δίνει όλα τα δικαιώματα στην αληθινή λαλιά, δηλαδή στην αποτελεσματική. Μια τέτοια ερμηνεία δεν είναι κακή. Αναμφίβολα η ελληνική αντίληψη περί ανθρώπου και κόσμου προοδευτικά «εκκοσμικεύθηκε» ή «λαϊκοποιήθηκε» και το σύμπαν των θεών εξαφανίστηκε σιγά – σιγά μπροστά στις πράξεις των ανθρώπων. [...] Ο τόπος όπου επιτελείται αυτή η μετατροπή είναι η Πόλις. Αυτή διαμορφώνεται στις αποικιακές πολιτείες, κυρίως στη Μικρά Ασία· κατόπιν φτάνει στη μητρόπολη, και η Αθήνα θα γίνει τόπος μιας εξέλιξης που στη συνέχεια θα θεωρηθεί παραδειγματική. [...] Ένα πρώτο στάδιο συνιστά η πολιτική κατάκτηση των αστικών δικαιωμάτων και της ιδιότητας του πολίτη. [...] η μοίρα του καθενός καθορίζεται [...] από τη σχέση του με αυτή την αφηρημένη αρχή που είναι ο νόμος. Η δεύτερη φάση είναι η εγκαθίδρυση της δημοκρατίας [...] πολίτευμα στο οποίο η κυβέρνηση είναι εκτεθειμένη σε «μέση αγορά» και κάθε πολίτης, τυπικά και ουσιαστικά, έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει σ' αυτή. Στην αταξία των μακρινών βαρβάρων και στην παράλογη τάξη των πολύ κοντινών βαρβάρων –περσική αυτοκρατορία– αντιπαρατάσσεται μια έλλογη οργάνωση, που αντιστοιχεί στη θέση που κατέχει ο άνθρωπος μέσα στην κοσμική τάξη. [...] Όλα συμβαίνουν σάμπως η φιλοσοφία, καθώς πετυχαίνει ολοένα και περισσότερο να οριοθετεί την πρωτοτυπία του έλλογου πεδίου της, να επαναλαμβάνει, ενσωματώνοντάς τες, αρχέγονες στάσεις της ζωής. [...] Από το μύθο στην έλλογη σκέψη; Βέβαια. Ωστόσο ο μύθος δεν είναι μια άτακτη φαντασία και η έλλογη σκέψη τείνει να επιβληθεί σαν ένας νέος μύθος.

[πηγή: Fr. Châtelet, «Πλάτων» στο Η Φιλοσοφία τ. Α΄, επιμ. Fr. Châtelet, Από τον Πλάτωνα ως τον Θωμά Ακινάτη, μτφ. Κωστής Παπαγιώργης, Γνώση, Αθήνα 1984,].
Ιστοσελίδα: http://ebooks.edu.gr/modules/ebook/show.php/DSGL-C128/680/4510,20306/extras/texts/indexB_00/indexB_00_elliniko_thavma.html

ΕΥΤΥΧΩΣ ΠΟΥ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΚΙ ΑΥΤΟΙ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ

 

Ως πολίτες του λεγόμενου «πολιτισμένου»  κόσμου φαίνεται να αγνοούμε τους συνανθρώπους μας  που κατοικούν σε ένα μεγάλο ή και στο μεγαλύτερο τμήμα του πλανήτη μας.

 Οι άνθρωποι  αυτοί δεν ζουν , απλώς επιβιώνουν- όσοι βεβαίως τα καταφέρνουν. Καταδικασμένοι  στον βασανιστικό καθημερινό αγώνα  για επιβίωση, στερούνται τα στοιχειώδη αγαθά, όπως νερό, φαγητό καθαριότητα, κατοικία, ενώ οι αρρώστιες και οι θάνατοι αποτελούν καθημερινή εμπειρία.

Εξυπακούεται ότι το σχολείο θεωρείται πολυτέλεια. Όταν ο άνθρωπος είναι εξαναγκασμένος να δίνει τη μάχη της επιβίωσης όλα τα υπόλοιπα φαντάζουν περιττά!.

Όμως, πριν από λίγες ημέρες, είδα αναρτημένη στο ΦΒ και στη  σελίδα του  Γιάννη  Χριστοδουλόπουλου, φιλόλογου καθηγητή, μια συγκλονιστική φωτογραφία. Εικονίζονται  δυο άνθρωποι, πατέρας και γιός. Ο πατέρας, ξυπόλυτος, με φθαρμένα ρούχα και με έντονα τα σημάδια από τον καθημερινό σταυρό, καμαρώνει τον γιό του, ντυμένο με τα γιορτινά του. Φοράει  τήβεννο, στολή που φέρουν οι διδάκτορες. 

Τα εικονιζόμενα πρόσωπα πρέπει να είναι, για όλους μας, τα φωτεινά εκείνα παραδείγματα αγωνιζομένων ανθρώπων που υπερβαίνουν τα ανθρώπινα μέτρα. Ακόμη, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι ο αγώνας και η θυσία σε αυτούς τους ανθρώπους αποκτά νόημα και αληθινό περιεχόμενο.  Καλό θα ήταν η συγκεκριμένη φωτογραφία να είχε τοποθετηθεί σε όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα.