ΙΩΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ- Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΙΛΑΕΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ: "ΦΤΑΙΩ ΕΓΩ"

Αναδημοσιεύω απόσπασμα συνέντευξης του Ιωάννη Ιωαννίδη, Έλληνα καθηγητή στο Stanford των ΗΠΑ. που δημοσιεύθηκε  από την Αννα Γριμανη, στην Καθημερινή 30/12/2012. Μπορεί ενδεχομένως να διαφωνεί κάποιος με το περιεχόμενο της συνέντευξης, θα συμφωνήσει, ωστόσο, για την ενδιαφέρουσα προσέγγιση στο θέμα. Με αυτό το κριτήριο την επέλεξα ως την πρώτη ανάρτηση για το 2013.

Πώς φτάνει σε εσάς η κρίση της Ελλάδας;  Η κρίση είναι παγκόσμια, όχι ελληνική αποκλειστικότητα. Αποτελεί ένα πρόβλημα αλλά και μια ευκαιρία ταυτόχρονα. Δυστυχώς, φοβάμαι ότι στην Ελλάδα η κρίση αποτελεί άλλοθι επικράτησης των ανάξιων, των ανίδεων και των ανέντιμων στον κοινωνικό, πολιτικό και πνευματικό βίο. Στην ελληνική παραλλαγή θεωρώ ότι αλληλοεξυπηρετούνται θαυμαστά ανειδίκευτοι τεχνοκράτες της συμφοράς, άναρθρες αριστερές κραυγές και φασιστικοί χαιρετισμοί. Το σύστημα καπελώνει ξεδιάντροπα και το Λόγο, και τον Αντίλογο. Μετά τον εξοστρακισμό των αρίστων από το δημόσιο στερέωμα, σε αυτό το τέλμα της αναξιοκρατίας γίνεται αναπόφευκτη η υλική και ηθική απαξίωση της ανθρώπινης ζωής. Ποιος φταίει; Φταίω εγώ. Δεν μπόρεσα να αναχαιτίσω τη μετριότητα και την ιδιοτέλεια όπου τις συνάντησα, ηττήθηκα κατά κράτος, θα συνεχίσω πάντως να πολεμώ. Ελπίζω να παραδεχτούν και μερικοί άλλοι στην Ελλάδα ότι φταίνε και να πολεμήσουν με προσωπική ευθύνη για το καλύτερο. Πώς φαντάζεστε τον Ελληνα της εποχής μετά την κρίση; Ελπίζω να πράττει, αντί να φαντάζεται απλώς. Οι άνθρωποι και οι λαοί φτιάχνουν το μέλλον τους κάθε μέρα και κάθε στιγμή με τις υπεύθυνες πράξεις τους. Οι εξωγενείς παράγοντες παίζουν μικρότερο ρόλο. Για παράδειγμα, αν ανακαλύψουμε τεράστιες ποσότητες υδρογονανθράκων αξίας τρισεκατομμυρίων, αλλά δεν αλλάξει τίποτε άλλο, φαντάζομαι το μέλλον του Ελληνα κατάμαυρο σαν το πετρέλαιο. Εύχομαι πλούτο σε αρετές και σε ανατρεπτική δημιουργικότητα, όχι αναγκαστικά σε οικονομετρικούς δείκτες. Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα. Τα περισσότερα μικρά ελληνικά που αγάπησα δολοφονήθηκαν με τρόπο στυγνό και έχουν ήδη αποσυντεθεί - πενθώ και τιμώ, αλλά δεν ταριχεύω. Οσα επέζησαν πιστεύω ότι κάποτε θα εκδικηθούν σιωπηλά και χωρίς καμία βία. Πλήρης κατάλογος θυμάτων και επιζώντων καταγράφεται στο τελευταίο μου βιβλίο, «Τοκάτα για την κόρη με το καμένο πρόσωπο» (Κέδρος 2012), για όποιον αντέχει 368 σελίδες. Η υπέροχη εκδοχή των Ελλήνων. Είναι ταυτόσημη με την υπέροχη εκδοχή του Homo sapiens sapiens γενικότερα. Ο,τι με απογοητεύει. Ο συμβιβασμός με τη μετριότητα και η νομιμοποίησή της ως χρυσού μέτρου αναφοράς. Με ποια ταυτότητα οι Ελληνες περιέρχονται τον σύγχρονο κόσμο; Εξαίρετοι διανοητές, επιστήμονες, καλλιτέχνες σε όλα τα μήκη και πλάτη της Γης - μεγαλοφυείς και ταυτόχρονα ταλαίπωροι Οδυσσείς, απάτριδες Βησσαρίωνες και περιπλανώμενοι, ξεγελασμένοι Κοριολανοί. Παράγει πολιτισμό ο σημερινός Ελληνας ή είναι προσκολλημένος σε μια ρητορική ελληνικότητα; Ποτέ στην ιστορία, ούτε στα θεοσκότεινα αρχαία χρόνια που πολλοί νεκρολάτρες αναπολούν, ο ελληνισμός δεν είχε τόσα διαπρεπή μέλη στην επιστήμη, την τέχνη και τη διανόηση όσο σήμερα. Απλώς σχεδόν όλοι οι κορυφαίοι Ελληνες είναι είτε εξόριστοι από την Ελλάδα είτε εξόριστοι στην Ελλάδα, για όσο οι ακατάσχετα μέτριοι (ξε)πουλάνε νανο-πολιτισμό επιπέδου τηλεμάρκετινγκ. Η Ελλάδα πλέει μυστηριωδώς σαν πλοίο-φάντασμα χωρίς τους Ελληνες. Η αδιαπραγμάτευτη ελληνική αλήθεια μου. Οτι η αλήθεια δεν έχει προσωποληψία και είναι οικουμενική, όχι ιδιωτικό κτήμα - αμπέλι, περιβόλι ή νεκροταφείο που ανήκει σε προνομιούχα άτομα, σέκτες ή λαούς. Η Οδός των Ελλήνων στον παγκόσμιο χάρτη - ορίστε την. Ο δύσκολος δρόμος όπου μπορεί κάθε ξεχωριστή προσωπικότητα να αναπτύξει τις μοναδικές ικανότητές της προσφέροντας τα μέγιστα στους συνανθρώπους. Ελπίζω όχι πλατιά λεωφόρος όπου παραδέρνουν κομματικά συνονθυλεύματα, μικρόψυχοι λογιστές, ξερόλες διαφημιστές του τίποτα και εθνικιστικοί ουλαμοί. * Ο Ιωάννης Ιωαννίδης κατέχει την έδρα C.F. Rehnborg στην Πρόληψη Νοσημάτων και είναι τακτικός καθηγητής Παθολογίας, Ερευνας και Πολιτικής Υγείας, και Στατιστικής στο Πανεπιστήμιο Stanford των ΗΠΑ.

ΕΥΧΕΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΛΛΗΕΛΕΓΓΥΗΣ

Η ώρα ήταν περασμένη και ετοιμαζόμουν να κλείσω. Προσπαθούσα λοιπόν όπως κάθε μέρα να μεταφέρω εντός του βιβλιοπωλείου έναν μικρό πάγκο με ρόδες του οποίου ο καθημερινός περίπατος έχει ως σκοπό να εκθέσει κάποια βιβλία σε ένα είδος αναγνωστών που συνηθίζει να επιλέγει βιβλία που «κάνουν πεζοδρόμιο». Είχα σηκώσει τον πάγκο από τη μια πλευρά και ετοιμαζόμουν να κάνω το ίδιο και από την άλλη, κατά τη στιγμή που ένα νέο παιδί το οποίο είχε σχεδόν προσπεράσει αντιλήφθηκε την προσπάθεια μου και χωρίς να πει ούτε λέξη, γύρισε, με βοήθησε να σηκώσω τον πάγκο και χωρίς να ακούσει το «ευχαριστώ» που του είπα έριξε ένα ευγενικό χαμόγελο χαιρετισμού και απομακρύνθηκε με γρήγορο βηματισμό.

Φυσικά πρόκειται για ένα ασήμαντο περιστατικό που ίσως σε κάποια άλλη εποχή να το είχα προσπεράσει αδιάφορα. Μόνο που η εποχή μας έχει μερικά πολύ ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Το πρώτο και σημαντικότερο είναι πως σπάνια ακούς και βλέπεις κάτι θετικό και αισιόδοξο, ενώ είναι πολύ σύνηθες να βομβαρδίζεσαι από ότι αποθαρρυντικό και δυσοίωνο. Το δεύτερο είναι πως σε εποχές σαν τη δική μας, το μέλλον δεν το χτίζουν οι όποιοι μεγαλόσχημοι σωτήρες, αλλά οι καθημερινές μικρές πράξεις μας που περιφρονούν την  μιζέρια των εύκολων υποσχέσεων και οικοδομούν μια κοινωνία αλληλεγγύης και αλληλοβοήθειας. Το τρίτο και ίσως ουσιαστικότερο, είναι πως το μέλλον δεν είναι κρυμμένο σε μια γυάλινη σφαίρα περιμένοντας την ώρα που θα το ανακαλύψουμε. Το μέλλον το περιγράφουν οι καθημερινές μας επιλογές και οι καθημερινές μας αντιστάσεις. 

Μοιάζει δηλαδή ασήμαντο να κάνουμε ένα βήμα πίσω για να βοηθήσουμε έναν συνάνθρωπο μας, αλλά αυτό το βήμα προς τα πίσω ωθεί την κοινωνία μας να κάνει πολλά βήματα μπροστά.  Πρώτον διότι ουσιαστικά εμποδίζει την Φαιά Πανούκλα του μίσους και της αδιαφορίας να διαλύσει τον κοινωνικό ιστό και δεύτερον περιγράφει μια κοινωνία που είτε κινείται προς τα μπρος, είτε οπισθοχωρεί, το κάνει συντεταγμένα και χωρίς να αφήνει πίσω της ανθρώπινα ερείπια και κουρελιασμένες υπάρξεις.

Από αυτήν την άποψη μπορώ να είμαι και αισιόδοξος. Μπορώ μάλιστα να στηρίζω την αισιοδοξία μου σε αυτούς που δεν ποντάρουν στην εξαθλίωση μας και στην ισοπέδωση των όποιων αξιών χαρακτηρίζουν τον λαό μας, αλλά αντίθετα στην δημιουργία μιας κοινωνικής ομπρέλας που δεν θα αφήσει απέξω κανέναν και καμία και επίσης δεν θα επιτρέψει στις θωρακισμένες μεραρχίες της αδιαφορίας και του συμφέροντος να προελάσουν κατανικώντας την λογική, την αξιοπρέπεια και την ανάγκη της αξιοπρεπούς επιβίωσης για όλους. Με αυτό βέβαια δεν αρνούμαι πως πρέπει να τραβήξουμε μπροστά, αλλά δεν παύω και να στρέφω το βλέμμα μου προς τα πίσω. Γιατί έρχεται ένας δύσκολος χρόνος, που αν δεν μας προσφέρει την ευμάρεια που ίσως θα επιθυμούσαμε, μπορεί να μας προσφέρει την αγάπη που τον σεβασμό που έχουμε ανάγκη. Μπορεί επίσης να μας προσφέρει τη χαρά και την ικανοποίηση της προσφοράς. Μπορεί τέλος να μας ανταμείψει πλουσιοπάροχα με ένα χαμόγελο, μια ευχή και με την ανατολή ενός ήλιου που θα ζεσταίνει τις καρδιές όλων και πιο πολύ εκείνων που παραμένουν εκτεθειμένοι στον χιονιά της οικονομικής δυσπραγίας. Αυτή η ανατολή του 2013 ίσως μας δείξει τι μπορούμε να δημιουργήσουμε και αν μας αξίζει ένας άλλος καλύτερος και δικαιότερος κόσμος.  

Χρόνια πολλά λοιπόν και μια ζεστή αγκαλιά σε όλους και σε όλες, με υγεία, με αγάπη και με λαμπερά χαμόγελα, από ένα σύμπαν που κυοφορεί τα όνειρα και τις επιθυμίες μας.
Πηγή:Ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο ΙΣΤΩΡ

ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΕΚΔΟΧΗ ΓΙΑ ΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ

Λίγα χρόνια πριν είχα διαβάσει ένα κειμενάκι για τα Χριστούγεννα της Έλενας Ακρίτα με τίτλο «Το Χριστούγεννο». Επειδή το βρίσκω αρκετά έξυπνο, ευχάριστο και ίσως επίκαιρο, γιαυτό και το αναδημοσιεύω.

ΛΕΞΗ «Χριστούγεννο» είναι δύο λέξεις: «Χριστός» που είναι ο Χριστός και «γέννο» που είναι το γένι.
Το Χριστούγεννο είναι του Χριστού το γένι που το γιορτάζουμε οι χριστιανοί, στις 25 Δεκεμβρίου. Τότε γεννήθηκε ο Χριστός και ήταν μωρό ακόμα και δεν είχε γένι γιατί τα μωρά δεν έχουν γένια και μετά που μεγάλωσε έβγαλε γένια και γι' αυτό τον σταύρωσαν.
Και τον σταύρωσαν το Πάσχα, οπότε το Χριστούγεννο, δηλαδή του Χριστού το γένι, έπρεπε να το γιορτάζουμε το Πάσχα, αλλά κάποιος έκανε λάθος και ανακατέψανε το Χριστούγεννο με το Πάσχα και τα γιορτάζουμε ανάποδα. Κι αυτός που έκανε το λάθος ήτανε ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, γι' αυτό του κόψανε το κεφάλι. Και το γένι.

ΣΤΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΟ γεννήθηκε ο Χριστός. Πριν γεννηθεί ο Χριστός, η μαμά του κι ο μπαμπάς του τρέχανε από 'δώ κι από 'κεί γιατί τους κυνήγαγε ένας Ηρώδης. H μαμά του Χριστού ήταν η μαμά του, αλλά ο μπαμπάς του Χριστού δεν ήταν ο μπαμπάς του. Μπαμπάς του ήταν ένας κρίνος. H μαμά του Χριστού λεγότανε ή Μαρία ή ’ννα ή Βίβιαν. Τον μπαμπά του Χριστού - όχι ο κρίνος, ο άλλος - μας είπε πώς τον λέγανε η θρησκευτικού, αλλά τώρα δεν θυμάμαι και το βιβλίο Θρησκευτικών το ξέχασα σπίτι.

KI OTAN O ΗΡΩΔΗΣ είπε θα τους σκοτώσει τα παιδιά, όλοι οι γονείς πολύ στενοχωρήθηκαν, γιατί, όσο να 'ναι, κάνανε τόσο κόπο να τα φτιάξουνε. Γι' αυτό και άρχισαν να τα κρύβουνε και έτσι βρέθηκε ο Χριστός στον στάβλο. Δηλαδή δεν βρέθηκε στον στάβλο, γιατί δεν είχε γεννηθεί ακόμα. H μαμά του πήγε εκεί με τον μπαμπά του - όχι τον κρίνο - να τον γεννήσει. Και μέσα στον στάβλο ήτανε ζεστά, φιλόξενα και πολύ βρώμικα. Είχε πρόβατα, κατσίκες, αρνάκια και γουρούνες που τους φέρθηκαν άψογα. Κι επειδή ήτανε εν πάχνη των αλόγων είχε και άλογα που τα ξέχασα, γιατί το Θρησκευτικών το άφησα σπίτι.

Και μετά έκανε η μαμά του Χριστού μια γέννηση και γέννησε τον Χριστό και οι ουρανοί αγάλλονται. Και ήρθε ένα αστέρι από 'κεί ψηλά κι έδειξε, με το δάχτυλο, την εν πάχνη των αλόγων και είπε «να, εδώ γεννήθηκε ο Χριστός». Και καλά που εκείνη την ώρα κοιμότανε ο Ηρώδης γιατί το άστρο λαμπρό θα το έκαιγε το μωρό.

Και έτσι το μάθανε οι τρεις μάγοι με τα δώρα. H θρησκευτικού με λέει νευρωτικό, αλλά λέω εγώ τώρα: Πώς το μάθανε οι τρεις μάγοι στου διαόλου τη μάνα και ο ηλίθιος ο Ηρώδης χαμπάρι δεν πήρε; Τέλος πάντων, οι τρεις μάγοι ήτανε τρεις. Ο Βαλτάσαρ, ο Μπόλεκ και ο Λόλεκ. Και πήγανε την επίσκεψη. Και για να μην την πάνε με άδεια χέρια, πήρανε μαζί τους χρυσό, σμύρνα και ο Λίβανος. Και μπήκανε μέσα εν πάχνη, δηλαδή στον στάβλο. Και όταν είδε η μαμά του Χριστού τον χρυσό, σμύρνα και τον Λίβανο μουρμούρισε:

- «Ψωμί δεν έχουμε να φάμε, ραπανάκια για την όρεξη».

ΓΙΑΤΙ ΨΩΜΙ δεν είχανε να φάνε και οι τρεις μάγοι δεν φέρανε ραπανάκια. Αλλά ο μπαμπάς - όχι ο κρίνος - τη μάλωσε και της είπε: «Δεν είναι ευγενικό, ας τα πάρουμε τώρα και μετά τα κάνουμε δώρο σε τίποτα άσχετους». Και μετά έπεσαν όλοι και προσκύνησαν το μωρό γονατιστοί. Πώς ακριβώς γονάτισαν οι γουρούνες δεν θυμάμαι, γιατί άφησα το Θρησκευτικών σπίτι. Κι άρχισαν όλοι μαζί, χαρούμενοι, να τραγουδάνε τα κάλαντα και οι Ιουδαίοι φωνάζανε «δώσαμε, δώσαμε!»

Αυτά μας είπανε στο σχολείο, αυτά σας λέω. Κι εγώ υπάλληλος είμαι κι άμα τα κάνω τα γράμματα πιο μεγάλα θα μου φτουρήσει η έκθεση τρεις σελίδες και να 'χετε όλοι χρόνια πολλά, υγεία, χαρά, ευτυχία και κάτι άλλο που δεν το θυμάμαι γιατί ξέχασα το Θρησκευτικών σπίτι και γενικά Καλό Χριστούγεννο σε όλον τον πλανήτη Κρύπτον!

Για την αντιγραφή

Στάθης Χρήστου Χριστουλόπουλος